Prognose financieel meerjarenperspectief

Inleiding

In dit hoofdstuk actualiseren we de financiële stand van zaken. Het uitgangspunt hierbij is de programmabegroting van 2021-2024 en de wijzigingen daarop die door uw raad zijn vastgesteld.

 

Het geld van gemeenten raakt overal in Nederland op. Dat geldt ook voor De Ronde Venen. In het financieel meerjarenperspectief ziet u voor de programmabegroting van 2022 een tekort. Het meerjarenperspectief 2023 en verder laat wel een sluitende begroting zien. Het tekort ontstaat door de autonome ontwikkelingen op het gebied van Jeugd en Wmo. Op dit moment zijn er nog diverse onzekerheden richting de behandeling van de programmabegroting in het najaar. De VNG heeft besloten arbitrage in te roepen voor een oplossing voor de tekorten in de jeugdzorg. Ook de nieuwe Kabinetsformatie en de herverdeling van het Gemeentefonds geven onzekerheid over de hoogte van de uitkeringen van het Rijk aan gemeenten.

 

Als we op dit moment kiezen om dit tekort op dit moment op te lossen binnen de eigen begroting leidt dit tot moeilijke en pijnlijke keuzes. Keuzes die zorgen voor onrust en onzekerheid in de lokale samenleving. Dit achten wij niet verantwoord, omdat het op dit moment niet duidelijk is of deze keuzes ook noodzakelijk zijn. Daarom kiezen wij ervoor om de verwachte compensatie in beeld te brengen. Mocht richting het opstellen van de programmabegroting blijken dat keuzes alsnog onvermijdelijk zijn, dan komen wij bij de begrotingsbehandeling terug om over deze keuzes in gesprek te gaan.

 

Nieuwe startpostitie begroting 2022-2025
In de onderstaande tabel is de startpositie opgenomen na verwerking van diverse ontwikkelingen. Een negatief begrotingsresultaat betekent een begrotingsoverschot (- = voordeel, + = nadeel). De Kadernota is op hoofdlijnen opgesteld. Om die reden zijn bedragen vanaf € 25.000 meegenomen in de Kadernota.

Nieuwe startpostitie begroting 2022 - 2025

 

Begrotingsontwikkeling (bedragen x 1.000 euro en - = voordeel en +  = nadeel)
Onderwerp 2022 2023 2024 2025
Startpositie begroting 2022-2025 voor ombuigingen 5.406 4.838 5.170 5.170
Ombuigen uit de begroting 2022-2025 -5.753 -6.751 -7.311 -7.311
Startpositie begroting 2022-2025 na ombuigingen -347 -1.913 -2.141 -2.141
A Raadsvoorstellen onderweg -103 -59 -30 -30
B Afschrijvingslasten -168 -132 -178 -270
C Autonome ontwikkelingen 1.475 1.051 1.051 1.051
D Beleidsontwikkelingen - structureel 635 665 665 665
E Aanpassingen op ombuigingen -150 -150 -150 0
F Reservering voor nieuw beleid / afwegingen 0 250 500 500
G Beleidsontwikkelingen - incidenteel 400 125 0 0
Inzet reserves -400 -125 0 0
Begrotingsresultaat (- = voordeel en + = nadeel) 1.342 -288 -283 -225
H Verwachte compensatie Rijk -1.475 -1.051 -1.051 -1.051
Begrotingsresultaat inclusief verwachte compensatie Rijk (- = voordeel en + = nadeel) -133 -1.339 -1.334 -1.276

A. Raadsvoorstellen onderweg

Er zijn twee raadsvoorstellen die reeds door het college aan uw raad zijn voorgelegd. Voor beide voorstellen geldt dat deze zijn opgenomen in de begrotingsontwikkeling onder voorbehoud van goedkeuring door uw raad. Het gaat om de volgende raadsvoorstellen:

Raadsvoorstellen onderwerg (bedragen x 1.000 euro en - = voordeel en + = nadeel)
Nr Onderwerp 2022 2023 2024 2025
1. Kindcentrum Hofland -183 -59 -30 -30
2. Zoekgebieden Zon & wind (gebiedscoördinator) 80 0 0 0
Totaal -103 -59 -30 -30

B. Afschrijvingslasten

De financiële meerjaren investeringsplanning is getoetst aan de actuele uitvoeringsplanning. Deze toets leidt tot bijstelling van de raming voor afschrijvingslasten vanwege:

  1. Langere doorlooptijd van 'grote' investeringsprojecten dan oorspronkelijk gepland.
  2. Het verlengen van de afschrijvingstermijn van dijkwegen van 20 naar 30 jaar. De afschrijvingstermijn wordt hierdoor gelijkgesteld aan de afschrijvingstermijn van de overige wegen.
  3. Het op een later tijdstip starten van uitvoering van investeringen dan eerder opgenomen.

NB. Bedragen zijn exclusief toegerekende rentekosten.

C. Autonome ontwikkelingen

Onderstaand leest u een overzicht van ontwikkelingen op basis van vastgesteld beleid.

Structurele Autonome ontwikkelingen (bedragen x 1.000 euro en - = voordeel en +  = nadeel)
Nr Onderwerp 2022 2023 2024 2025
1 Uitkomst onderzoek jeugdzorg 0 -424 -424 -424
2 Sociaal domein - Jeugdwet 850 850 850 850
3 Sociaal domein - WMO 625 625 625 625
Subtotaal domein 1 1.475 1.051 1.051 1.051
Totaal structurele autonome ontwikkelingen 1.475 1.051 1.051 1.051

C. Toelichting op de Autonome ontwikkelingen

Nr.

Toelichting

1

In de meicirculaire 2019 heeft het Rijk voor de periode 2019 tot en met 2021 incidenteel een bedrag van 1 miljard euro beschikbaar gesteld voor de jeugdzorg. Voor 2019 konden de gezamenlijke gemeenten 400 miljoen euro tegemoetzien en voor de jaren 2020 en 2021 ieder jaar 300 miljoen euro. In de septembercirculaire van 2020 is voor het jaar 2022 nogmaals 300 miljoen euro opgenomen. Dit zorgt voor De Ronde Venen voor een extra opbrengst van 424.000 euro. De toezichthouder, provincie Utrecht, heeft in maart 2021 gecommuniceerd dat deze incidentele opbrengst van 424.000 euro structureel in het meerjarenperspectief van 2023 en verder opgenomen kan worden. Voor 2022 is dit bedrag al verwerkt in de startpositie van het financieel meerjarenperspectief en staat daarom in deze tabel op 0.

2 & 3

In 2022 gaat het nieuwe inkoopcontract in met de andere deelnemende gemeenten Woerden, Montfoort en Oudewater. Hiervoor zijn nieuwe tarieven en aantallen berekend. De nieuwe tarieven en aantallen geven een opwaartse druk op de kosten van de jeugdzorg en Wmo. De verwachting is dat de kosten voor de jeugdzorg in 2022 850.000 euro hoger zijn ten opzichte van de eerdere verwachting en voor Wmo 625.000 euro. Op dit moment wordt gekeken naar een mogelijke verschuiving van zorgvormen en worden verschillende beheersmaatregelen genomen, zoals vermeld bij de ombuigingen. Dit maakt dat de doorrekening een indicatie geeft van de mogelijke effecten.

D. Tabel structurele mutaties door beleidsontwikkelingen

Onderstaand worden de structurele beleidsontwikkelingen die per 2022 ingaan beschreven. Door het nu opnemen van deze voorstellen kan het college tijdig met de uitvoering starten. Deze beleidsontwikkelingen worden meerjarig bekostigd uit de begroting.

Structurele beleidsontwikkelingen (bedragen x 1.000 euro en - = voordeel en +  = nadeel)
Nr Onderwerp 2022 2023 2024 2025
1 Transformatiebudget 50 50 50 50
2 Beëindigen subsidie maatschappelijk werk -370 -370 -370 -370
3 Uitbreiding formatie team Toegang 370 370 370 370
Subtotaal domein 1 50 50 50 50
4 Versnelling woningbouw 50 50 50 50
5 Extra capaciteit ruimtelijke projectleiding 100 100 100 100
Subtotaal domein 2 150 150 150 150
6 Functie van functioneel beheerder burgerzaken structureel maken 75 75 75 75
7 Verbetering bedrijfsvoering 40 40 40 40
8 Versterking handhaving 80 80 80 80
9 Versterking informatieveiligheid en privacy 30 30 30 30
10 Gemeenschappelijke regelingen 210 240 240 240
Subtotaal domein 3 435 465 465 465
Totaal structurele beleidsontwikkelingen 635 665 665 665

D. Toelichting structurele mutaties Kadernota 2022

Nr.

Toelichting

1

Met een deel van de opbrengst van de ombuigingen op de maatschappelijk partners wordt het transformatiebudget ingezet om de ombuigingen te realiseren en de transformatie te versnellen. 

2

Vanaf 2022 wordt Kwadraad niet meer gesubsidieerd voor de producten maatschappelijk werk en maatschappelijk werkers. Dit in verband met de dubbelingen van werk en het meer efficiënt en integraal werken. Door de raad is de motie 'bezuinigen met een plan' aangenomen, waardoor de beslissing over de subsidie die Kwadraad ontvangt en wordt omgezet in formatie voor team Toegang van € 370.000 is opgeschort tot de behandeling bij de begroting 2022-2025.

3

Het team Toegang heeft een te beperkte formatie voor het werk dat er is, dit blijkt ook uit de wachtlijsten die er zijn. Het team wordt uitgebreid, de extra inzet wordt gebruikt voor onder andere consulenten Jeugd en Wmo. Door de raad is het amendement 'toegang sociaal domein herijken' aangenomen, welke de formatie uitbreiding van € 370.000 opgeschort tot na de herziening van het document Toegang 2.0 uit 2017.

4

Om woningbouwlocaties toe ontwikkelen is budget nodig voor haalbaarheidsstudies, een ruimtelijke visie of een verkenning.

5

In 2020 heeft de raad de ruimtelijke verkenning wonen vastgesteld en is gestart met het ruimtelijk perspectief op de gemeente. Om de ambities op het gebied van wonen te kunnen realiseren is extra capaciteit in de vorm van ruimtelijke projectleiding nodig.

6

In 2020 en 2021 is er tijdelijk een functioneel beheerder aangetrokken. De verdergaande digitalisering maakt dat we over willen gaan tot een structurele aanstelling van de functioneel beheerder.

7

Om het fundament van de bedrijfsvoering te versterken is het nodig om te investeren in processen en technische toepassingen op het gebied van onder andere de financiële administratie. Hiermee borgen we dat het werk efficiënt en effectief wordt uitgevoerd en voldaan wordt aan wettelijke eisen en afspraken met de accountant. Onderdeel is het upgraden van technische toepassingen die gerelateerd zijn aan financiële processen.

8

Steeds meer wordt de verbinding gezocht met de handhavers van het ruimtelijk en sociaal domein. Ook zien we dat het belangrijk is dat er meer dan één team operationeel kan zijn. We willen om die reden investeren om regie te voeren en een werkervaringsplek bieden voor een junior BOA. Op deze manier realiseren we, met de inzet van stagiaires, 2 teams. Hierdoor hebben we meer mogelijkheden om bij te dragen aan de verschillende acties op het gebied van ondermijning, openbare ruimte, blauwe zones, etc.

9

Door externe ontwikkelingen neemt de dreiging en de druk op informatieveiligheid en privacy toe. Door inzet op bewustwording, bewaking en het beter voorbereid zijn op incidenten vergroten we de weerbaarheid van de systemen en de organisatie.

10

Door verschillende ontwikkelingen is het noodzakelijk om, vooruitlopend op definitieve besluitvorming, extra budget vrij te maken voor gemeenschappelijke regelingen. De ontwikkelingen hebben een verschillend karakter. Uiteenlopend van (nieuwe) wettelijke taken tot uittredende gemeenten.

F. Reservering nieuw beleid

Voor de nieuwe collegeperiode zijn er op dit moment middelen gereserveerd voor nieuw beleid of nieuwe afwegingen. Een volgend college heeft vanaf 2023 ruimte in de programmabegroting om (nieuwe) keuzes te maken.

G. Incidentele mutaties Kadernota 2022

In de onderstaande tabel zijn de incidentele mutaties weergegeven, deze mutaties worden verrekend met een inzet vanuit de algemene reserve. De mutaties worden onderstaand afzonderlijk toegelicht.

Incidentele beleidsontwikkelingen (bedragen x 1.000 euro en - = voordeel en +  = nadeel)
Nr Onderwerp 2022 2023 2024 2025
1 Verbetering Integraal beheren Openbare Ruimte 50 50 0 0
2 Ondersteuning van collectieve lokale duurzaamheidsinitiatieven 50 0 0 0
3 Handhaving Buitengebied West 75 75 0 0
4 Snelle internetverbinding voor onze inwoners 25 0 0 0
Subtotaal domein 2 200 125 0 0
5 Voorbereiden en begeleiden aanbesteding vervanging applicaties 25 0 0 0
6 Programmaplan Digitaal Documentair Informatiemanagement 150 0 0 0
7 Invoeren rechtsmatigheidsverklaring door het college 25 0 0 0
Subtotaal domein 3 200 - - -
Totaal incidentele beleidsontwikkelingen: 400 125 - -

G. Toelichting incidentele mutaties Kadernota 2022

Nr.

Toelichting

1

De verbetering is noodzakelijk om een goed beeld te krijgen van de huidige staat van het onderhoud van de openbare ruimte, de huidige en toekomstige kosten en risico's. Dit zorgt voor extra duidelijkheid voor de toekomst.

2

De Ronde Venen wil in 2040 klimaatneutraal zijn. We kiezen hierin de positie van snelle volger en willen daarom lokale pioniers ondersteunen in hun activiteiten, zoals we eerder in een convenant hebben vastgelegd. Belangrijk hierbij is dat het gaat om collectieve initiatieven en niet een particulier initiatief. 

3

Uit een inventarisatie uit 2019 blijkt dat er sprake is van een zeer grote hoeveelheid afwijkingen van het recent vastgestelde bestemmingsplan Buitengebied West. Vanwege het beschikbare incidentele budget voor 2020 en 2021 van 75.000  euro zijn in het Uitvoeringsplan 2020 keuzes gemaakt, waarmee een beperkt aantal zaken zijn opgestart. Om alle mogelijke afwijkingen van het bestemmingsplan aan te pakken, is het nodig om dit project voort te zetten in 2022 en 2023.

4

In de huidige moderne samenleving is digitale bereikbaarheid van groot belang. De Ronde Venen blijft zich, gezamenlijk met omliggende gemeente, inzetten voor het realiseren van snel internet voor onze inwoners.

5

Het vervangen van applicaties verloopt naar verwachting via een Europese aanbesteding. Een dergelijke aanbesteding is complex, evenals de implementatie. We starten in 2022 de voorbereiding voor deze Europese aanbesteding. Het inventariseren van de wensen en het voorbereiden van de aanbesteding vraagt kennis op het snijvlak van informatiemanagement en inkoop. Voor deze aanbesteding zijn extra middelen nodig, omdat deze kennis intern niet beschikbaar is

6

 Deze middelen zijn nodig om de omslag naar digitaal informatiebeheer te maken. Deze middelen worden onder andere gebruikt voor begeleiding van het programmaplan, om het archief over te brengen en om externe expertise in te huren.

7

Vanaf 2021 is het college zelf verantwoordelijk voor het afleggen van de rechtmatigheidsverklaring. Deze verklaring is onderdeel van de jaarstukken. De accountant legt alleen nog een controleverklaring af, waarin de getrouwheid van de rechtmatigheidsverklaring wordt getoetst. We werken aan processen, systemen en cultuur om de rechtmatigheidsverklaring soepel te laten verlopen. 

H. Verwachte compensatie Rijk

De verwachting is dat de arbitrage ingesteld door VNG, de Kabinetsformatie en de herverdeling van het Gemeentefonds leiden tot een hogere uitkering van het Rijk aan gemeenten. De verwachte compensatie is gelijk aan de autonome groei van de kosten Jeugd en Wmo. Er is door het Rijk reeds 300 miljoen euro aan gemeenten uitgekeerd voor 2022. Voor De Ronde Venen betekent dit een extra uitkering van 424.000 euro, voor 2022 is deze al in de startpositie verwerkt. De toezichthouder, provincie Utrecht, heeft aangegeven dat wij dit bedrag (424.000 euro) ook meerjarig kunnen opnemen als dekking voor de stijgende zorgkosten. Dit bedrag is om die reden separaat opgenomen in het meerjarig perspectief.

Ontwikkeling van de algemene reserve

De algemene reserve is een buffer voor de instandhouding van de weerstandscapaciteit en voor het opvangen van incidentele kosten. Deze reserve wordt vooral gevoed door rekeningresultaten en winsten uit de grondexploitaties. De verwachting is dat vanaf 2022 de algemene reserve uitsluitend wordt gevoed door rekeningresultaten.


Bij onderstaande grafieken is het van belang om te vermelden dat ten aanzien van de algemene reserve een ondergrens is bepaald van 10 miljoen euro. De bovenste grafiek presenteert de ontwikkeling van de algemene reserve zonder compensatie van reële zorgkosten door het Rijk. De onderste grafiek presenteert de ontwikkeling van de algemene reserve inclusief de verwachte compensatie door het Rijk, zoals gepresenteerd onder H in het meerjarenperspectief. 

 

Ontwikkeling algemene reserve exclusief compensatie Rijk

 

Ontwikkeling algemene reserve inclusief compensatie Rijk